شما داده است دلبسته و شادمان نباشيد . و هرگاه اين معنا را به حقيقت دريابى ، مردم را در كارهايشان معذور خواهى دانست و بر آزار ايشان صبر و شكيبايى خواهى نمود . ] و با اين معرفت سه چيز را به دست خواهى آورد . نخست ، اينكه خلق از تو ايمن خواهند بود ، حتى سگ ؛ دوّم ، آنكه مردم تو را دوست خواهند داشت ؛ و سوم ، اينكه مردم به دست تو نجات خواهند يافت . و الدرجة الثانية تحسين خلقك مع الحقّ . و تحسينه منك أن تعلم أنّ كلّ ما يأتى منك يوجب عذرا ، و كلّ ما يأتى من الحقّ يوجب شكرا ، و أن لا ترى له من الوفاء بدّا . درجهء دوّم ، آن است كه خلق و خوى خود را با حق‌تعالى نيكو گردانى . و نيكو كردن خلق از سوى تو ، آن است كه بدانى هرچه از تو سرزند ، [ ناقص است و ] بايد از آن عذرخواهى ؛ [ زيرا تو ناقص هستى و هرچه ناقص انجام دهد ، داراى نقص و كمبود خواهد بود و بايد از آن اعتذار جست ؛ ] و بدانى هرچه از حق‌تعالى سرزند موجب شكر مىگردد ؛ [ چرا كه حق‌تعالى كامل است و هرچه از كامل برآيد ، خير است و موجب كمال بنده مىگردد ، و لذا بايد بر آن شكر كرد . ] و تو را از وفا [ ى به حق عبوديت و بندگى حق‌تعالى ] گزيرى [ و گريزى ] نيست ؛ [ هرچند قصور و نقصان در آن باشد . پس بايد به مقدار وسع ، وظايف شرعى را انجام دهى و پيوسته عذرخواه و شكرگزار باشى . ] و الدرجة الثالثة التخلّق بتصفية الخلق ، ثمّ الصعود عن تفرّق التخلق ، ثمّ التخلق بمجاوزة الأخلاق . درجهء سوّم ، آن است كه بنده به صاف [ و پالوده ] كردن خلق ، تخلّق يابد ؛ [ بدين نحو كه متخلق به اخلاق حق‌تعالى شود ؛ و در نتيجه خلق را موهبتى از سوى او بداند ، و اوصاف و رسوم خود را محو در اوصاف حق‌تعالى گرداند . ] آنگاه از تفرق و پراكندگى اكتساب اخلاق حق‌تعالى بالا رود [ و برتر آيد ، به اينكه حتى از نفس